mobi facebook

Mikroelementy

Metale

Nazwa RDA Funkcja makro Funkcja mikro Niedobór Występowanie
Żelazo men.
10 mg

kob.
18 mg
składnik hemoglobiny, mioglobiny i wielu enzymów, niezbędny do transportu i magazyno- wania tlenu, transportu elektronów (cytochromy), desaturacji kwasów tłuszczowych, destrukcji nadtlenku wodoru (katalaza), jodowania tyrozyny (peroksydaza tarczycowa), biosyntezy prostaglandyn, katabolizmu tryptofanu, detoksykacji związków obcych. Składnik enzymów: W postaci hemu składnik związków przenoszących tlen hemoglobina oraz mioglobina. Enzymy hemowe to: katalaza (EC 1.11.1.6),
Cytochrom P-450,
W postaci kationu składnik: syntazy glutaminowej 1.4.1.13.
Niedokrwistość (anemia), hipoksja, słaby wzrost, ospałość, osłabiona odporność na infekcje, bóle głowy, zaburzenia wchłaniania witamin z grupy B, arytmia serca, zaburzenia termoregulacji, stany zapalne błon śluzowych, upośledzenie funkcji poznawczych. wątroba,
warzywa strączkowe,
szczypiorek,
pietruszka korzeń,
mięso,
zboża.
Cynk 10 mg niezbędny dla ponad 200 enzymów, m.in. polimeraz DNA i RNA, dysmutazy ponadtlenkowej, anhydrazy węglanowej, niezbędny do syntezy białka i kwasów nukleinowych, ochrony przed wolnymi rodnikami, stabilności błon komórkowych, odporności humoralnej i komórkowej, syntezy białka wiążącego wit A,produkcji i/lub sekrecji hormonów (testosteron, insulina, tyroksyna), odczuwania smaku i zapachu, metabolizmu alkoholu. Składnik enzymów: Składnik czynników transkrypcyjnych łączących się z DNA (palce cynkowe),
Dysmutaza ponadtlenkowa E.C. 1.15.1.1. (cytoplazmatyczna),
Syntaza metioniny EC 2.1.1.13,
Metionino-S-metylo transferaza EC 2.1.1.13.
Enzym degradujący insulinę EC 3.4.24.56.,
Metaloproteinazy macierzy zewnątrzkomórkowej.
Zaburzenia biosyntezy białek i kwasów nukleinowych. Zaburzenia odczuwania smaku i zapachu. Niedokrwistość (anemia), powolne gojenie ran[, choroby skóry (m.in. łuszczyca),łysienie, łamliwość włosów) i paznokci] (łamliwość paznokci). Nowotwory, zanik mięśni, zahamowanie wzrostu i rozwoju, opóźnienie dojrzałości płciowej (zaburzenia rozwoju i czynności gonad), niepłodność u samców, upośledzenie funkcji poznawczych, biegunka mięso,
wątroba,
sery podpuszczk.,
fasola,
groch,
kasza gryczana,
orzechy,
przetwory zbożowe.
Mangan 2 mg składnik enzymów, ważny dla tworzenia tkanki łącznej i kości, funkcji mózgu i trzustki. Składnik enzymów: karboksylaza pirogronianowa EC 6.4.1.1.,
dysmutaza ponadtlenkowa,
E.C. 1.15.1.1 (mitochondrialna),
arginaza EC 3.5.3.1,
aktywator enzymów glikozylotransferaz,
syntetaza glutaminowa EC 6.3.1.2.
Zaburzenia oddychania komórkowego. U zwierząt: Osłabienie wzrostu i płodności, wychudzenie, deformacje odnóży, osłabienie tkanki łącznej, spowolniony metabolizm glukozy. orzechy,
zbożowe z pełnego przemiału,
czarne jagody,
fasola,
groch,
czekolada,
herbata-napar.
Miedź 1 mg składnik wielu enzymów, niezbędna do transportu Fe(ceruloplazmina), dekompozycji wolnych rodników (dysmutaza ponadtlenkowa), syntezy noradrenaliny (hydrolaza dopaminy),tworzenia wiązań krzyżowych w kolagenie i elastynie Składnik enzymów: Dysmutaza ponadtlenkowa E.C. 1.15.1.1. (cytoplazmatyczna),
Oksydaza bilirubiny EC 1.3.3.5.,
Oksydaza heksoz EC 1.1.3.5.,
Oksydaza kwasu askorbinowego EC 1.10.3.3.,
Tyrozynaza EC 1.14.18.1.,
Oksydaza tiolowa EC 1.8.3.2.,
Oksydaza cytochromu C.
Zaburzenia oddychania komórkowego. Zaburzenia biosyntezy białek strukturalnych (pękanie naczyń krwionośnych, łamliwość kości), niedokrwistość (anemia), brak apetytu, ospałość, biegunka, zaburzenia ruchu (niedowłady). orzechy,
wątroba,
groch,
fasola,
kasza gryczana,
pieczarka,
ryby,
przetwory zbożowe.
Molibden 200 mikrog Jest koenzymem wielu enzymów. Bierze udział w metabolizmie zasad azotowych i detoksykacji ksenobiotyków. Składnik enzymów: oksydazy aldehydowe EC 1.2.3.1.,
dehydrogenazy ksantynowej EC 1.17.1.4.
Osłabiony wzrost. Zaburzenia metabolizmu zasad azotowych. strączkowe,
wątroba,
kapusta czerwona,
jaja,
wołowina,
kasza gryczana.
Chrom 150 mikrog Odpowiada za prawidłowy metabolizm cukrów oraz tłuszczy, obniża stężenie cholesterolu w surowicy. składnik czynnika tolerancji glukozy. Zaburzenia gospodarki białek i lipidów[, hipercholesterolemia (zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi), obniżona asymilacja glukozy, nudności, niepokój, zaburzenia depresyjne, spadek masy ciała. drożdże piwne,
wątroba wołowa,
groszek zielony,
halibut,
cebula,
kukurydza,
jaja.
Kobalt 6 mikrog Odpowiedzialny za prawidłowy proces namnażania się komórek, brak wywołuje anemię. Aktywator niektórych enzymów wchodzi w skład wit B12 ,metylomalanylo-Co karboksylotransferazaEC 2.1.3.1. Niedokrwistość (anemia), zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia biosyntezy białek i kwasów nukleinowych. Wahania nastroju, nadpobudliwość fasola,
cebula,
smalec,
wątroba,
kapusta.
Wanad 10 mikrog Aktywator enzymów uczestniczących w biosyntezie ATP. Wpływa na działanie pompy sodowo-potasowej, uczestniczy w metabolizmie węglowodanów (glukozy, pobudza produkcję glutationu, uczestniczy w mineralizacji kości Składnik enzymów: Osłabiony wzrost, zaburzenia płodności, hipercholesterolemia (zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi), miażdżyca, cukrzyca

Niemetale

Nazwa GDA Funkcja makro Funkcja mikro Niedobór Występowanie
Krzem 200 mg Prawdopodobnie pełni rolę strukturalną. Występuje w osoczu krwi oraz sierści. Może być potrzebny przy formowaniu się tkanki łącznej (np. szkieletu). Jest niezbędny dla zwierząt, wytwarzających krzemionkowe elementy szkieletu (np. gąbki szklane) xxx Choroby skóry (np. trądzik), wypadanie włosów, deformacje kości Skrzyp,
wyjątkowo bogate w krzem są wszystkie gatunki sałaty, pasternak,
lucerna,
gryka,
proso,
kasza jaglana,
owies,
brązowy ryż,
truskawki,
seler,
morele,
marchew,
pektyny z jabłka.
Fluor 4 mg składnik kości i zębowy przeciwdziała próchnicy, zwiększagęstość kości ryby,
soja,
wątroba,
herbata,
marchew,
kapusta,
brokuły,
szpinak,
rzeżucha,
zielona herbata.
Jod 160 mikrog Składnik hormonów tarczycy regulujących wiele funkcji organizmu (np. akcja serca, metabolizm (tłuszczów), pobudliwość układu nerwowego, termoregulacja) Składnik hormonów tarczycy ( tyroksyny i trijodotyroniny). Choroby tarczycy (np. wole, karłowatość, kretynizm (wrodzony zespół niedoboru jodu, spowolnienie metabolizmu, obrzęki skóry Ryby,
wodorosty,
sól kopalniana.
Selen 70 mikrog Stymuluje cykl pracy serca, neutralizuje niektóre toksyny (kadm, rtęć), współdziała z tokoferolem (witaminą E). Wchodzi w skład selenocysteiny (aminokwasu wchodzącego m.in. w skład peroksydazy glutationowej - przeciwutleniacza, chroniącego hemoglobinę przed działaniem nadtlenku wodoru) Zaburzenia wzrostu (a nawet jego zahamowanie i płodności, hemoliza, kardiomiopatie, degeneracja mięśni i wątroby, podatność na infekcje. Upośledzone usuwanie reaktywnych form tlenu z organizmu Bogate w selen wątróbka,
ryby,
skorupiaki,
czerwone mięso (baranina, wołowina, dziczyzna, mięso strusia),
podroby,
pieczywo pełnoziarniste,
ryż brązowy,
ser żółty,
jaja,
czosnek,
cebula,
kapusta,
szparagi,
pestki dyni,
słonecznika,
sól morska

Normy RDA według - Gawęcki J.2012. Żywienie człowieka - Podstawy nauki o żywieniu. PWN.