mobi facebook

Kwasy omega-6, aby napewno zdrowe?

Kwasy omega-6 są wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Ich spożywanie jest ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu jednak musi zostać zachowana odpowiednia proporcja pomiędzy kwasami omega-3, a omega-6. W naszej diecie przeważają kwasy omega-6 oraz kwasy tłuszczowe nasycone trans kosztem kwasów omega-3, co odbija się niekorzystnie na naszym zdrowiu.

Informacje ogólne

olej słonecznikowy

Kwasy tłuszczowe są elementami tłuszczów; niezbędnymi składnikami diety dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Sa wykorzystywane do przebiegu wielu biologicznych procesów w naszym organizmie. Człowiek nie jest w stanie wytworzyć kwasów omega-6, dlatego muszą one być dostarczane do organizmu z pokarmem. Problem dzisiejszej diety człowieka zachodniego polega na dużej przewadze spożywania kwasów omega-6 (niespotykanej wcześniej w historii ludzkości) w stosunku do kwasów omega-3. Ta nierówna proporcja jest powodem dużej części problemów zdrowotnych takich jak: nowotwory, miażdżyca, nadciśnienia czy stany zapalne.

Przedstawiciele

Kwasy tłuszczowe są to kwasy monokarboksylowe gdzie grupa COOH jest grupą kwasową znajdującą się na końcu tego łańcucha. Są to związki posiadające więcej niż jedno wiązanie podwójne. Ostatnie wiązanie podwójne w łańcuchu węglowym tego kwasu znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla, stad nazwa kwasy omega 6. Ostatni atom węgla ma zawsze symbol omegi (ω). Najważniejszymi kwasami omega-6 są: kwas linolowy (LA), kwas gamma-linolenowy (GLA), kwas arachidonowy (AA).

kwas linolowy

LA - kwas linolowy

Kwas gamma-linolenowy

GLA - Kwas gamma-linolenowy

Kwas arachidonowy

AA - Kwas arachidonowy

Występowanie

Źródłem kwasów omega 6 są rośliny oleiste takie jak: słonecznik, soja, kukurydza, pestki winogron; występuje w nich kwas linolowy. W kwas gamma-linolenowy są bogate takie rośliny jak: wiesiołek, konopia siewna, ogórecznik lekarski; obficie obecny jest także w spirulinie. Ryby oraz inne organizmy morskie nie są bogatymi źródłami tych kwasów.

Funkcja w organizmie

olej sojowy

Kwasy tłuszczowe są obok gliceryny oraz reszty kwasu fosforowego składnikiem błon komórkowych. Kwas arachidonowy (AA) jest składnikiem błon komórek ciała oraz leukocytów, z których powstają hormony tkankowe zaliczane do grup, prostaglandyn oraz leukotrienów serii drugiej. Związki te biorą udział w procesach zapalnych, jak i zwiększają kurczliwość naczyń krwionośnych. Prostoglandyny wytwarzane z kwasu arachidonowego (AA) wykazują się silnym działaniem prozapalnym. Większość popularnych leków przeciwbólowych hamuje działanie cyklooksygenaz (COX), zwłaszcza cyklooksygenazy drugiej. Innymi związkami wytwarzanymi z kwasu arachidonowego (AA) są tromboksany wspomagające agregacje płytek krwi.

Jeśli chodzi o kwas gamma-linolenowy (GLA), jest on ważnym składnikiem komórek skóry. Jego obecność warunkuje jej prawidłowe funkcjonowanie. Występuje on w ceramidach, które budują warstwę rogową naskórka oraz w substancji wypełniającej zawartej pomiędzy jej warstwami.

Metabolizm

Z kwasu linolowego (LA) w komórkach zwierzęcych powstaje kwas gamma-linolenowy (GLA) - prekursor dla kwasu arachidonowego (AA), z którego powstają prostoglandyny, tromboksany serii drugiej oraz leukotrieny wykazujące silne działanie zapalne.

Wpływ kwasów omega-6 na organizm człowieka

wpływ na metabolizm
działanie przeciwzapalne
przeciwdziałanie chorobom skóry

Powyższe linki są odnośnikami do pełniejszego opisu danego zagadnienia.

Właściwe proporcje

Duża część dzisiejszych problemów zdrowotnych jest związana z nieprawidłowym stosunkiem w spożywaniu kwasów tłuszczowych omega-3 do kwasów tłuszczowych omega-6, jak również do tłuszczów nasyconych. Naukowcy oszacowali, że wzajemny stosunek omega-3 do omega-6 powinien wynosić 4:1 (od niedawna mówi się o jeszcze mniejszym). Pięcio- sześciokrotna przewaga kwasów omega-6 skutkuje zahamowaniem przemian kwasów omega-3, których metabolity są niezbędne do funkcjonowania organizmu; jest to spowodowane tym, że oba kwasy są metabolizowane przez te same enzymy. Hormony tkankowe o działaniu zapalnym oraz zwiększające agregacje płytek krwi powstałe z kwasu arachidonowego (AA) mają silniejsze działanie niż hormony tkankowe powstałe z kwasu eikozapentaenowego (EPA) o analogicznym działaniu. Innym zagrożeniem dla naszego zdrowia jest duża podatność kwasu linolowego (LA) na utlenianie, w wyniku czego powstają wolne rodniki, aldehydy oraz ketony często wykazujące działanie nowotworowe.

Zalecane spożycie

Dzienna zlecana dawka spożywania kwasu linolonowego (LA) wynosi około 12- 15 g. Dawka ta wystarczy aby wytworzyć w organizmie odpowiednią ilość kwasu arachidonowego (AA), a jednocześnie jego zawartość nie będzie zbyt duża, aby powodować negatywne skutki zdrowotne.

Sposób spożywania

Jeśli chodzi o proporcje jakie powinny zachodzić pomiędzy kwasami omega-3 a omega-6 (1:4), substancją będącą najbliżej tej proporcji, jest olej z orzechów włoskich (1:3). Ze względu na trudność jego zakupu, a co za tym idzie - jego wysoką cenę, innym olejem najbardziej zbliżonym do odpowiedniej proporcji jest olej rzepakowy (2:1). Należy go dziennie spożyć w ilości 30 ml.

Literatura

1. Bojarowicz H., Woźniak B. 2008. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz ich wpływ na skórę. Probl Hig Epidemiol 89(4): 471-475.
2. Cichosz G. 2008. Oleje roślinne z zagrożenie nowotworami. Pregląd mleczarski 6. 5-12.
3. Cichosz G., Czechot H. 2011 Rzekomo zdrowe tłuszcze roślinne. Pol. Merk. Lek., XXXI, 184, 239-243.
4. Domagała B. GLA - niezwykły kwas. Farmakoterapia 16-17.
5. Kochan K. 2010. Kwasy w formie cis. ACADEMIA Badania w toku Nauka o żywieniu. Nr 3 (23). 35-37.
6. Omega 3-6-9 Solgar.

Źródła internetowe

1. en.wikipedia.org
2. http://oleofarm.pl/artykuly-zdrowotne/optymalne-proporcje-omega-3-omega-6-omega-9-w-codziennej-w-diecie/
3. http://kwaslinolowy.com/category/kwas-linolowy

Zdjęcia

1. http://catalogorigin.wlimg.com/1/1850861/full-images/sunflower-oil-1058357.jpg
2. http://upload.ecvv.com/upload/Product/20137/China_Soybean_Oil2013717818492.jpg
3. http://atlantablackstar.com/wp-content/uploads/2013/09/soybean_oil.jpg
4. http://www.anmolglobal.com/products/photo/Oils/Corn%20Oil.jpg