mobi facebook

Domowa spiżarnia cz. 2

Warto mieć w domu zgromadzony zapas żywności suchej, ale i też świeżej na 2, a lepiej na 4 tygodnie. Przyda się on, gdy zostaniemy zaskoczeni przez niecodzienna sytuację.

Zapasy żywności

homelarder02

Warto mieć zrobiony większy zapas żywności np. na 4, a najlepiej na 8 tygodni. Najważniejszym plusem takiego rozwiązania jest oszczędność czasu. Łatwiej jest poświęcić 2-3 dni na kupno większości podstawowych składników niż co chwile chodzić do sklepu. Innym przypadkiem, w którym taki zapas się przyda, jest sytuacja kryzysowa. Stracimy pracę, a zanim ją znajdziemy, to trzeba oszczędzać pieniądze. Powszechna może być infekcja rodziny w czasie zimy, wtedy zapas również się przyda. Bardziej drastyczną wersją jest kataklizm w mieście w postaci np. masowego braku prądu lub kryzysu finansowego, gdy ludzie w panice rzuca się na sklepy i banki, a my z zapasami będziemy przygotowani na trudne czasy. Największym tego typu kataklizmem jest oczywiście wojna, podczas której zgromadzenie jak największych zapasów żywności jak najbardziej się przyda.

Jak przechowywać żywność

Pierwszym miejscem, gdzie przechowujemy większy zapas żywności w naszym domu jest lodówka. Może ona mieć różne pojemności, licząc z zamrażarką od 150 do 300 l. Wykorzystując w sposób przemyślany ich pojemność, można w nich przechować dużo artykułów spożywczych. Należy jednak pamiętać, że to urządzenie ma jedną podstawowa wadę. W przypadku braku prądu przestaje działać, a my tracimy całą żywność.

Dlatego główną część naszych zapasów powinny stanowić suche produkty, które możemy przechowywać w naszych mieszkaniach lub domach po szafkach lub kredensach, gdzie nie są narażone na zniszczenie w wyniku braku prądu oraz gdzie są względnie chronione przed zawilgoceniem. Dlatego rozmawiając o tym kontekście, ważne jest, aby kuchnia była osobnym pomieszczeniem.

Trzecim sposobem przechowywania żywności jest piwnica. Można w niej ustawić regały lub jakieś szafy z półkami, gdzie będziemy mogli trzymać zrobione przetwory warzywne lub owocowe, gotowe kupione w sklepie sosy lub dania gotowe. Ilość możliwych do zgromadzenia zapasów zależy od wielkości piwnicy.

Co trzymać w zapasach żywności

Zastanówmy się co trzymać w naszym zapasie żywności:

Jeśli chodzi o lodówkę, a konkretniej o zamrażalnik, można w nim trzymać mieszanki warzywne lub przeciery o wielkości od 400 do 900 g w zależności od przeznaczenia: czy to na zupę czy do gotowania na parze lub na zimną sałatkę. Mrożone poszatkowane zioła i przyprawy takie jak: pietruszka, koper, bazylia, kolendra, rozmaryn itp. Suszone warzywa własnej roboty. Z produktów mięsnych można trzymać porcje do zup. Jeśli chodzi o chłodziarkę można zgromadzić pasty do smarowania pieczywa, półprodukty do robienia dipów, konserwy rybne, własnoręcznie przygotowane potrawy na 2-4 dni, rozpoczęte napoje.

W szafkach kuchennych należy zgromadzić w różnych opakowaniach najlepiej szklanych jak najwięcej suchej żywności takiej jak: makaron pełnoziarnisty (świderki i pióra), ryż brązowy, kasza jaglana, kasza gryczana, kasza mazurska, fasola biała, ciecierzyca, soczewica, sosy gotowe lub własnej produkcji. W puszkach można zgromadzić pomidory, groszek, kukurydzę, fasolę, olej z kwasami omega 3, cukier oraz mąkę (najlepiej żytnią razową). Z produktów zbożowych warto mieć również zgromadzone płatki różnych ziaren trzymanych osobno lub zmieszanych z rodzynkami, pestkami dyni oraz rodzynkami jako musli. Warto również mieć pewne zapasy orzechów czy to włoskich czy laskowych.

Zaletą takiej żywności jest długi termin przydatności do spożycia. Suche produkty można trzymać nawet kilka lat i nic się im nie stanie pod warunkiem odpowiedniego przechowywania.

Inną kategorią żywności, której warto mieć jakiś zapasie, jest żywność gotowa słoikowa, liofilizowana ewentualnie gotowe suszone warzywa i owoce. Żywności takiej nie trzeba poddawać dużej obróbce kulinarnej, aby otrzymać posiłek. Warto mieć również zgromadzony pewien zapas przypraw do potraw.

Wszystkie wyżej wymienione produkty żywnościowe dobrze jest zużywać na bieżąco i zastępować je nowymi, zwłaszcza te trzymane w lodówce jaki i suche w szafkach. Żywność słoikową należy zjeść przed upływem przydatności terminu do spożycia. Na podstawie gotowych dań ze sklepu zawsze można zrobić swoje ich odpowiedniki, a następnie zawekować.

Przetwory domowe

przetwory

Od setek lat robienie przetworów na zimę ze zbiorów letnich było czymś naturalnym. Dziś ta sztuka w dużej mierze zamarła, więc warto sobie odświeżyć te umiejętności. Techniki te pozwalają w tani sposób zgromadzić zapas żywności. Robienie własnych dań czy przetworów ma jeszcze ta zaletę, że wiemy dokładnie co dodaliśmy do potrawy. Dziś w dobie hipermarketów gromadzenie żywności jest prostsze niż kiedykolwiek

Suszenie

Suszenie jest najprostszą metodą zakonserwowania żywności. Pozwala ona zakonserwować warzywa, owoce, mięso czy grzyby. Metoda ta nie wymaga też jakiegoś specjalnego sprzętu; wystarczy piekarnik elektryczny czy słońce w ciepłe dni. Jeśli ktoś ma więcej miejsca w kuchni, może zakupić suszarkę elektryczną. Dzięki pozbyciu się wody, żywność taka zajmuje kilka razy mniej objętości, jednocześnie zachowując większość składników odżywczych. Warzywami, które łatwo ususzyć, są: pomidory, marchew, pietruszka, seler; z owoców: jabłko oraz banan. Wykorzystując piekarnik oraz kratkę, można w nim suszyć cienko pokrojone kawałki chudego mięsa, otrzymując jerky. Tak suszone składniki najlepiej przechowywać w słoikach.

Kiszenie

Bardzo popularną metodą przedłużania trwałości produktów jest ich kiszenie Produkty takie zawierają dużo witamin w swoim składzie i ze względu na florę bakteryjną są korzystne dla naszego zdrowia oraz przewodu pokarmowego. Tego typu produkty świetnie nadają się do uzupełnienia naszej diety. Najpopularniejsze produkty do kiszenia to: kapusta, ogórki, buraczki, mieszanki warzywne, jabłka.

Wekowanie

Każdy własnoręcznie zrobiony przetwór należy zawekować, czyli poddać pasteryzacji. Polega ona na podgrzaniu produktu do temperatury 70-100 oC, co powoduje zabicie bakterii i przedłuża przydatność produktu do spożycia. Wekować można na dwa sposoby: na mokro lub na sucho. Wekowanie na mokro polega na gotowaniu przetworów w garnku z wodą przez 10 minut; na sucho - na nastawieniu piekarnika na 100 oC i grzanie przetworów przez 15-20 minut. Do niszczenia przetrwalników bakterii należy użyć wyższej temperatury niż 100 oC (około 120 oC). W tym celu należy użyć szybkowaru, gdzie uzyskując wyższe ciśnienie, woda wrze w wyższej temperaturze.

Marynowanie

Marynowanie potraw to zalanie ich octem lub olejem. Marynuje się przede wszystkim ogórki, grzyby, paprykę, śliwki. W ten sposób można znacznie wydłużyć ich przydatność do spożycia. Stosując ocet spirytusowy w proporcji 1:1 z wodą, żywność po zawekowaniu można przechowywać 3-4 lata.

Własny ogródek

Kiełki

Jednym z najprostszych do wytworzenia, a jednoczenie bardzo cennych produktów, są kiełki. Zawierają one dużo cennych substancji jak minerały, witaminy oraz białko. Jednocześnie nasiona, pszenicy, żyta, jęczmienia, brokuła, czy rzodkiewki, które są podawane kiełkowaniu można łatwo przechowywać przez dłuższy czas. W tym celu należy wykorzystać słoik ze zrobionymi otworami w wieczku, namoczyć nasiona przez 12 godzin, odlać wodę i postawić wieczkiem do góry pod kątem 45 stopni po wcześniejszym namoczeniu ich wodą co 12 godzin tak długo, aż kiełki wyrosną. Innym sposobem jest wykorzystanie specjalnych kołkownic przeznaczonych do tego celu.

Własny domowy ogródek

Zawsze we własnym domu czy mieszkaniu można uprawić pewne rośliny, np. przy wykorzystaniu dużego zamkniętego balkonu lub na parapecie. Najprostsze do uprawy są zioła w doniczkach. W łatwy sposób można uprawić bazylię, kolendrę, melisę, lawendę czy szałwię. Na balkonie można uprawiać źdźbła zbóż jak pszenica, jęczmień na sok; da się na nim nawet hodować pomidory.

Przydomowy ogródek i nie tylko

Warto mieć własny kawałek ziemi na uprawę warzyw i owoców. Powinno to być przynajmniej 5 arów. Taki kawałek ziemi może być za naszym domkiem; może to być działka poza miastem lub w części miast jako relikty poprzedniego ustroju w postaci działek pracowniczych. Przy odpowiednim zaplanowaniu da się z niego otrzymać całkiem duże plony. Można posadzić drzewa owocowe dające jabłka, śliwki, morele czy wiśnie; z krzewów: maliny, jeżyny, borówki, porzeczki czy agrest; z warzyw: grochy, groszek, warzywa korzenne (marchewka, pietruszka, seler), kabaczki, pomidory, papryki czy kapustę. Można też stosować uprawę partyzancką, czyli uprawiać rośliny na dziko gdzieś w odludnej okolicy. Zawsze można się postarać o wydzierżawienie takiego kawałka ziemi, najlepiej z jakimś znajomym. Może to być odpowiedni teren w naszym mieście lub po za nim. Nabycie prawa do kawałka ziemi sprawi, że większe jest prawdopodobieństwo zabezpieczenia naszych upraw przez zniszczeniem.

Własny kurnik

kury

Jeśli ktoś ma własny dom na wsi lub w mieście, ale na jego obrzeżach z pewnym obszarem ziemi za domkiem warto się zastanowić czy w rogu ogrodzenia nie postawić sobie kurnika i zakupić kilka kur. Takie połączenie da świeże jaja, a od czasu do czasu mięso na rosół. Innym sposobem na otrzymywanie mięsa oraz futra jest hodowla królików lub szynszyli. W trudnych czasach taka hodowla zaspokoi po części nasze potrzeby żywieniowe. Taka hodowla nie jest zbyt wymagająca, a daje duże korzyści. Aby hodować pszczoły, potrzeba znacznie większych umiejętności i nakładów czasowych.

Jak zabezpieczyć żywność przed zepsuciem

Wilgoć

Aby zabezpieczyć żywność przed wilgocią należy ją odpowiednio przechowywać. Najlepiej trzymać ją w szczelnych opakowaniach - szklanych zakręcanych lub wekowanych. Takie opakowania należy przechowywać w szafkach w mieszkaniu, gdzie panuje względnie wysoka temperatura oraz niska wilgotność powietrza. Przyprawy oraz drobne materiały sypkie warto trzymać w woreczkach strunowych. Jeśli już przechowujemy żywność w piwnicy, to musi ona być szczelnie zamknięta, gdyż w piwnicy panuje większa wilgotność niż w mieszkaniu. Nie warto na pewno przepakowywać produktów, które oryginalnie są pakowane próżniowo i przez to bardzo dobrze chronione przed wilgocią. Można je zapakować do drugiego worka w celu lepszej ochrony.

Temperatura\światło

Psucie się żywności przyśpiesza również wysoka temperatura, dlatego należy ją trzymać w takim miejscu, gdzie jest ona nie za wysoka. Niska temperatura będzie panować w piwnicy i ziemiankach. Natomiast w mieszkaniu lub domu należy ją przechowywać z dala od okien oraz wszelkich źródeł ciepła.

Innym czynnikiem związanym z temperaturą jest światło. Dlatego należy przechowywać żywność w szafkach, kredensach i schowkach zabezpieczających ja przed działaniem słońca.

Szkodniki

Żywność należy chronić przed wszelkiego rodzaju szkodnikami. W naszych domach dość powszechne są owady np. mole spożywcze, rybik cukrowy, mrówki faraona czy w ekstremalnych warunkach - karaluchy. Innym problemem, jeśli chodzi o "szkodniki", jest pleśń dość powszechnie występująca na produktach spożywczych takich jak chleb, orzechy czy produkty zbożowe. Kolejnym szkopułem w domach czy zakładach przetwórstwa mogą być gryzonie w postaci myszy czy szczurów. Zresztą szczury mogą być całkiem powszechną plagą również w miastach. Nie muszą występować w naszych domach, ale są obecne w systemie kanalizacji pod nim. Wszystkie wyżej wymienione szkodniki mogą niszczyć nasze zapasy żywności, które są nienależycie zabezpieczone przed nimi.

Korzystanie z zapasów na co dzień

Zapasy żywności należy okresowo wymieniać, czy zużywać je i zastępować nowymi. Najłatwiej robić z produktami w lodówce, wykorzystując zapas z zamrażarki i chłodziarki, tak samo z szafek zapas makaronu, ryżu czy kaszy podlega stale rotacji. Warto jest, mając mąkę w swoich zapasach, nauczyć się piec chleb. Będzie można go wytwarzać w momencie, gdy zabraknie go w sklepie. Tak samo zrobione latem marynaty zużyje się po trochu przez najbliższe kilka miesięcy.

Należy w zapasie żywności gromadzić te produkty, które znamy i z których korzystamy na co dzień.

Literatura

1. Krzysztof Lis, Artur Kwiatkowski, Domowy Survival, Wydawnictwo Flow Book, 2017
2. Własne przemyślenia

Zdjęcia

1. http://expresskaszubski.pl/pictures/2017-09/glowne-domowa-spizarnia-regular.jpg
2. http://www.wedrowkipokuchni.com.pl/wp-content/uploads/2016/07/b_2_34575.jpg
3. http://2.bp.blogspot.com/-0_0dHtYEOnQ/U8rnwuTaW0I/AAAAAAAADJU/GzCPW8DxOD0/s1600/IMG_8980.JPG