mobi facebook

Kapusta - zdrowie i polska tradycja

Mimo, iż jej przodek wywodzi się znad Morza Śródziemnego kapusta doskonale czuje się w naszym klimacie. Dzięki zawartości związków siarki - glukozynolanów, dużych ilości witaminy C oraz błonnika kapusta pomaga chronić organizm przed nowotworami, chorobami układu krążenia oraz zakażeniami bakteryjnymi i wirusowymi. Istnieją również wzmianki o przeciwcukrzycowym działaniu kapusty.

Wartość odżywcza i skład chemiczny kapusty

biała kapusta

Kapusta jest bardzo bogatym źródłem witaminy C oraz K. Zawiera także niewielkie ilości witaminy B1 (tiamina), B2 (ryboflawina), B3 (niacyna), B5, B6, B9 (kwas foliowy), witaminy A oraz E.

W jej składzie występują duże ilości minerałów. Są to między innymi: sód, potas, wapń, magnez, mangan, żelazo, miedź, fosfor, siarka, fluor.

Kapusta oraz inne kapustne zawierają cenne dla naszego zdrowia fitozwiązki glukozynolany, z których pod wpływem enzymów komórkowych powstają izotiocyjaniany oraz pochodne indolu. Inną ważną grupą związków chemicznych obficie występujących w kapuście są polifenole, spożywanie których ma istotny wpływ na jakość naszego zdrowia. W skład kapusty wchodzą również karotenoidy, przede wszystkim beta-karoten, luteina oraz zeaksantyna. Czerwona kapusta swój kolor zawdzięcza flawonoidom z grupy antocyjanów, które charakteryzują się silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi; z pozostałych flawonoidów są obecne kwercetyna oraz kemferol z grupy flawonoli.

Z pozostałych związków organicznych kapusta zawiera sporo błonnika - około 3%. Jest ubogim źródłem białka, cukrów prostych oraz tłuszczy. Zawiera tez mało cholesterolu. Polecana jest osobom na diecie i dbającym o linię.

Wartość kaloryczna w 100 g świeżej kapusty wynosi 30 kcal.

Pozytywny wpływ kapusty na organizm człowieka

przeciwdziałanie chorobom nowotworowym
przeciwdziałanie chorobom układu krwionośnego
przeciwdziałanie cukrzycy
działanie przeciwbakteryjne oraz przeciwwirusowe

Powyższe linki są odnośnikami do pełniejszego opisu danego zagadnienia.

Sposób spożywania

Kapustę najlepiej spożywać w postaci surówek oraz w postaci kiszonej (największa zawartość witaminy C). Najlepsze właściwości zdrowotne wykazuje kapusta włoska oraz czerwona. Kapusta biała jest nieco uboższa w składniki odżywcze, aczkolwiek nie oznacza to, iż odradzam jej spożycie. Kapusta włoska zawiera najwięcej witamin oraz minerałów, a jej zielony kolor jest związany z obecnością chlorofilu - ważnego fitozwiązku należącego do tzw. antyoksydantów mającego istotny wpływ na zdrowie człowieka.

Niewskazana jest obróbka termiczna (gotowanie, smażenie) kapusty, gdyż ulegają zniszczeniu enzymy, które powodują przekształcenie glukozynolanów w izotiocyjaniany, przez co gotowana kapusta traci swe właściwości przeciwnowotworowe.

Działanie niepożądane

Ze względu na obecność kwasu fitynowego w kapuście, jej spożycie powinny ograniczyć osoby z niedoczynnością tarczycy. Związek ten łączy niektóre pierwiastki takie jak: wapń, magnez, jod, sprawiając, że stają się one niedostępne dla naszego organizmu i są przez to mniej wchłaniane. Z trawieniem tego warzywa mogą mieć również trudność osoby z problemami trawiennymi ze względu na obecność glukozynolanów w komórkach.

Informacje ogólne

kapusta włoska
Kapusta głowiasta biała to roślina należąca do rodziny kapustowatych (Brassicaceae) i rodzaju Brassica obejmującego ponad 40 gatunków, takich jak: kapusta głowiasta, czerwona, kapusta włoska, kapusta brukselska, kalafior, brokuł, kalarepa czy jarmuż. Podobnie jak inne warzywa kapustne, kapusta głowiasta biała wywodzi się od kapusty dzikiej występującej w basenie Morza Śródziemnego oraz na atlantyckim wybrzeżu Europy. Roślinę tę zaczęto uprawiać około 1000 lat p.n.e. na terenach dzisiejszej Grecji oraz Włoch. Stamtąd kapusta zaczęła docierać do innych krajów Europy, północnej Afryki oraz Bliskiego Wschodu. W XVI wieku kapusta zawędrowała na tereny nowego świata. Do Polski trafiła za sprawą królowej Bony. Mimo śródziemnomorskiego przodka jest typową rośliną klimatu umiarkowanego, dzięki czemu dobrze znosi mrozy. W pierwszym roku uprawy większość gatunków tworzy głowę, która składa się ze skróconej łodygi i mięsistych pochew liściowych. Jesienią liście zasychają i roślina przechodzi w stan spoczynku. W tej fazie wzrostu jest zbierana do spożycia. Największymi producentami kapusty na świecie są Chiny, Indie oraz Rosja. Polska zajmuje 8 miejsce w światowej produkcji.

Literatura

1. Bartoszek A., Namieśnik J., Śmiechowska A., 2008. Przeciwrakotwórcze właściwosci glukozynolanów zawartych w kapuście (Brassica oleracea var. capitata). Postepy Hig MedDosw. (online), 2008; 62: 125-140.
2. Beliveau R., Gingers D. Dieta w walce z rakiem. Delta,
3. Beecher C., 1994. Cancer preventive properties of varieties of Brassica oleracea: a review. Am J Clin Nutr 1994;59(suppl): I 1665-705.
4. Cancer Prevention 2008 / ejc supplements 6 No. 3 (2008) 41-55.
5. Hazem A., Kataya H., Hamza A., 2008. Red Cabbage (Brassica oleracea) Ameliorates Diabetic Nephropathy in Rats. eCAM 2008;5(3)281-287.
6. Olejnik A., Tomczyk J., 2010. Sulforafan-potencjalny czynnik w prewencji i terapii chorób nowotworowych. Postepy Hig Med. Dosw (online), 2010; 64: 590-603.
7. Orłowski M., 2000. Polowa uprawa warzyw. Wydawnictwo BRASICA, Szczecin:
8. Sulforaphane Glucosinolate Monograph., 2010. Volume 15, Number 4 Alternative Medicine Review.

Źródła internetowe

1. http://en.wikipedia.org
2. http://tvnplayer.pl/programy-online/wiem-co-jem-odcinki,122/odcinek-6,kapusta,S01E06,2072.html
3. http://www.telegraph.co.uk/health/healthnews/7953745/Spinach-and-cabbage-may-reduce-risk-of-type-2-diabetes.html
4. http://foodmatters.tv/articles-1/red-cabbage-found-to-contain-36-anti-cancer-properties

Zdjęcia

1. http://www.bbcgoodfood.com/content/knowhow/glossary/onion/
2. http://www.flickr.com/photos/thelifeofsam/3181653039/
3. http://www.nigeldownerphotography.com/data/media/11/ndo-0014_red_cabbage_abstract.jpg
4. http://trialx.org/wp-content/uploads/2012/11/recipes/Corn_And_Red_Cabbage_Salad-4.JPG