mobi facebook

Szkodliwe skutki palenia tytoniu

Od lat wiadomo, że palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu, a nawet życiu człowieka. Nałóg ten jest przyczyną ponad 5 milionów zgonów rocznie, co stanowi największe śmiertelne zagrożenie dla zdrowia człowieka na świecie.

Szkodliwość Palenia

palenie papierosów

Palenie tytoniu jest jednym z najczęściej występujących rodzajów uzależnienia w naszym społeczeństwie. Jego szkodliwy wpływ na nasz organizm jest chyba znany każdemu. Nałóg ten jest przyczyną ponad 5 milionów zgonów rocznie. Przyczynia się do większej liczby zgonów niż AIDS, gruźlica, malaria, alkoholizm, wypadki samochodowe razem wzięte. W Polsce palenie tytoniu odpowiedzialne jest za prawie połowę przedwczesnych zgonów Polaków w wieku od 35 do 69 lat. Żaden inny jednostkowy czynnik nie ma tak niekorzystnego wpływu na stan zdrowia ludzi w Polsce jak papierosy.

Dym tytoniowy

Podczas palenia papieros wydziela dwa osobne strumienie dymu tytoniowego: główny inhalowany przez osobę palącą oraz boczny, który pochodzi z tlącego się papierosa. Dym papierosowy emitowany strumieniem bocznym zawiera od trzech do czterech razy więcej toksyn niż strumień główny. Oprócz tego nie jest filtrowany przez filtr mieszczący się na końcu papierosa.

Dym papierosowy zawiera prawie 4 tys. związków chemicznych, w tym co najmniej 250 toksycznych. Na podstawie przeprowadzonych badań empirycznych stwierdzono, że 50 z nich ma działanie rakotwórcze.

Oto przykłady niektórych składników dymu tytoniowego:

- nikotyna - alkaloid działający obkurczająco na ściany naczyń krwionośnych; zwiększa ciśnienie krwi, powoduje zaburzenia rytmu serca, oraz negatywnie oddziałuje na gen p53, który hamuje niekontrolowany rozwój komórek, czyli powstawanie nowotworów,
- tlenek węgla (czad) - utrudnia przenoszenie tlenu w organizmie,
- ciała smołowate - odpowiedzialne za powstawanie nowotworów,
- fenol i krezol - działają drażniąco na drogi oddechowe, są rakotwórcze,
- aceton - rozpuszcza tkankę łączną,
- arsen - działa rakotwórczo, zakłóca procesy enzymatyczne w komórkach,
- polon - pierwiastek radioaktywny, posiada właściwości rakotwórcze,
- cyjanowodór, amoniak, formaldehyd - działają drażniąco i toksycznie na nabłonek rzęskowy układu oddechowego.

Toksyny znajdujące się w dymie papierosowym mogą przemieszczać się między pomieszczeniami, pomimo zamkniętych drzwi lub okien. Dowiedziono, że ich znaczne stężenie utrzymuje się w dywanach, meblach i zasłonach nawet przez kilka tygodni.

Negatywny wpływ palenia tytoniu na organizm człowieka

choroby nowotworowe
choroby układu krążenia
choroby układu oddechowego
zmniejszona potencja seksualna oraz płodność
twarz nikotynowa
palenie a ciąża

Powyższe linki są odnośnikami do pełniejszego opisu danego zagadnienia.

Informacje ogólne

papieros

Tytoń jest produktem powstałym z liści tytoniu szlachetnego (Nicotiana tabacum), rzadziej machorki (Nicotiana rustica L.), które po przejściu procesów fermentacji i dojrzewania (maturacja) wykorzystuje się do produkcji wyrobów tytoniowych (papierosy, cygara, cygaretki, tytoń fajkowy, tabaka). Tytoń uprawiany jest jak inne typowe rośliny uprawne. Zawiera duże ilości nikotyny, która może prowadzić do uzależnienia. Znany jest na świecie od kilku tysięcy lat.

Historia

Tytoń początkowo uprawiano i palono w obu Amerykach. Do Europy zwyczaj ten przywędrował pod koniec XV wieku po wyprawach Kolumba. W czasach kolonialnych tytoń palono w fajkach, żuto lub proszkowano i wciągano przez nos (tabaka). W późniejszym okresie bardziej popularne stało się palenie go w papierosach i cygarach. Pierwszą formą papierosów był tytoń nabijany do wydrążonych lasek z trzciny lub kawałki liści tytoniowych zwijane w kukurydziane łuski lub inne opakowania z warzyw. Dopiero w XIX wieku zaczęto na masową skalę produkować papierosy.

Tytoń jest obecnie najczęściej używaną substancją uzależniającą. Współcześnie pali go ponad miliard osób. W Polsce, mimo sukcesywnego obniżania się rocznego używania papierosów, ekspozycja na dym tytoniowy, wciąż należy do najwyższych na świecie. W naszym kraju pali około 10 milionów dorosłych Polaków - 40% mężczyzn i 28% kobiet. Palenie papierosów negatywnie wpływa na pracę całego organizmu i skutkuje rozwojem wielu chorób, głównie nowotworowych, układu oddechowego oraz sercowo-naczyniowego. Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia, nałóg ten jest przyczyną ponad 5 milionów zgonów rocznie, co stanowi największe śmiertelne zagrożenie dla zdrowia człowieka na świecie. Przyczynia się do większej liczby zgonów niż AIDS, gruźlica, malaria, alkoholizm, wypadki samochodowe razem wzięte. W Polsce, palenie tytoniu odpowiedzialne jest za prawie połowę przedwczesnych zgonów Polaków w wieku od 35 do 69 lat. Żaden inny jednostkowy czynnik nie ma tak niekorzystnego wpływu na stan zdrowia ludzi w Polsce jak papierosy.

Tytoń legalnie i powszechnie dostępny na całym świecie jest szkodliwy nie tylko dla palaczy, ale również dla osób przebywających w środowisku zanieczyszczonym dymem papierosowym. Bierni palacze stanowią grupę wysokiego ryzyka zdrowotnego.

Literatura

1. Fortes C., Mastroeni S., Leffondre K. et al.: Relationship between smoking and the clinical severity of psoriasis. Arch. Dermatol., 2005; 141;1580-1584.
2. Jassem J. Rak płuca. Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
3. Kuna P. Dym tytoniowy a choroby układu oddechowego. Oddział Chorób Wewnetrznych ZOZMSWiA w Łodzi
4. Narkiewicz K., Szczęch R. Ponure fakty o paleniu papierosów. Akademia Medyczna w Gdańsku
5. Ośrodek Badania Opinii Publicznej. Warszawa 2002.
6. Rudziński R., Banach J. Wpływ nawyku palenia tytoniu na stan przyzębia oraz toksyczne oddziaływanie nikotyny i jej metabolitów na tkanki przyzębia. Czas. Stomatol., 2008, 61, 9, 635-643 7. Siemińska A: Genetyczne uwarunkowania uzależnienia od tytoniu. Alergia Astma Immun 2005, 10, 2: 69-73
8. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN
9. World Health Organisation Report on the Global Tobacco Epidemic. The MPOWER package, 2008.
10. Woźniacka A., Woźniacka-Węgierska M., Józefowicz O., Sysa-Jędrzejowska A. Medyczne i prawne aspekty palenia tytoniu. Uniwersytet Medyczny w Łodzi: 1Klinika Dermatologii i Wenerologii; Zakład Prawa Medycznego; Klinika Zaburzeń Afektywnych i Psychotycznych.
11. Zatoński W.: Jak rzucić palenie? Fundacja "Promocja Zdrowia", W-wa 1999.
12. Zatoński W.: Czy w demokracji Syje się zdrowiej? Fundacja "Promocja Zdrowia", W-wa 1997

Źródła internetowe

1. http://www.rzucpalenie.net/dlaczego-warto-rzucic/szkodliwe-dzialanie-papierosow/
2. http://www.zdrowie.med.pl//pal_01.html
3. http://pamietajosercu.pl/artykuly/czynniki_ryzyka/wplyw_palenia_tytoniu_na_hemostatyczne_czynniki_ryzyka_
chorob_sercowo-naczyniowych.html
4. http://www.pro-life.pl/_ow/read.php?y=Sluzba_Zyciu&n=Nikotynizm&a=03_palenie
5. http://pl.wikipedia.org/wiki/Dym_tytoniowy
6. http://www.eioba.pl/a/1xoi/nikotynizm-historia
7. http://linemed.pl/nhealth_guide/details/id,1356

Zdjęcia

1. http://gifyagusi.pl/wp-content/uploads/2013/11/na%C5%82%C3%B3g-palenia-papieros%C3%B3w.jpg
2. http://arrowheadsmokes.com/wp-content/uploads/2011/06/cigarettes-heart-l.jpg
3. Zatoński W., Przewoźniak K. (red.), Palenie tytoniu w Polsce: postawy, następstwa zdrowotne i profilaktyka, Centrum Onkologii-Instytut, Warszawa 1996, s. 219