mobi facebook

Wpływ palenia papierosów na choroby układu krążenia

smoke heart

Palenie tytoniu jest jednym z kluczowych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (CVD). Nikotyna i tlenek węgla są zasadniczymi związkami wpływającymi toksycznie na układ naczyniowy. Dym tytoniowy powoduje fizjologiczne i morfologiczne zmiany śródbłonka naczyń krwionośnych. Substancje utleniające pochodzące z dymu tytoniowego inaktywują tlenek azotu (posiada silne właściwości przeciwzakrzepowe) i promują proces oksydacji cholesterolu LDL, który jest czynnikiem silnie uszkadzającym komórki śródbłonka. Nikotyna i jej metabolit (kotynina) doprowadzają do wzrostu stężenia substancji odpowiedzialnych za zwężanie naczyń - angiotensyny II i endoteliny-1. Skutkiem tego jest skłonność do występowania stanu prozakrzepowego w naczyniach. U osób palących, wskutek miażdżycy tętnic kończyn dolnych znacznie częściej niż u niepalących dochodzi do konieczności amputacji nóg.

Palenie papierosów jako jeden z podstawowych czynników uszkadzających śródbłonek stanowi zagrożenie dla osób z nadciśnieniem tętniczym i zwiększa u nich ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Badania: ARIC (989 uczestników, USA), Caerphilly Study (2188 uczestników, Wielka Brytania), Edynburg Artery (1592 uczestników, Szkocja) wykazały związek nałogowego palenia tytoniu z podniesionym stężeniem fibrynogenu (Fb) i ze zwiększonym ryzykiem miażdżycy naczyń wieńcowych i obwodowych. Na podstawie przeprowadzonych badań populacyjnych, stwierdzono że podwyższone stężenie Fb u osób palących papierosy łączy się z nasiloną agregacją płytek krwi, które są komórkami o kluczowym i udokumentowanym znaczeniu w rozwoju wczesnych zmian miażdżycowych tętnic wieńcowych.

Działanie nikotyny jest wyjątkowo groźne u bardzo młodych osób. Udowodniono, że nawet krótki okres palenia papierosów powoduje uszkodzenie śródbłonka, co przejawia się wzrostem stężenia vWF u zdrowych nastolatek. Badania kliniczne pokazują, że prozakrzepowe efekty mają również miejsce u biernych palaczy. Badania przeprowadzone przez prof. Marka Naruszewicza wykazały, że dzieci (poniżej 12 roku życia) wychowujące się w rodzinach palących odznaczały się wyższym ciśnieniem tętniczym krwi i pobudzeniem płytek krwi w porównaniu z dziećmi rodziców niepalących.

Wypalenie każdego papierosa skutkuje nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego i przyspieszeniem akcji serca. Zjawisko to uwydatnia się zwłaszcza podczas wypalenia pierwszego papierosa w godzinach porannych, kiedy niebezpieczeństwo wystąpienia zawału serca i udaru mózgowego jest największe.