Wpływ trans-kwasów tłuszczowych na choroby układu krążenia

tłuszcze trans

Kwasy tłuszczowe trans pogarszają profil lipidowy krwi. Zwiększają one stosunek "cholesterolu" całkowitego do "cholesterolu" HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) we krwi, który jest lipidowym wskaźnikiem prognostycznym choroby wieńcowej. Dochodzi również do wzrostu stężenia uważanej za aterogenną lipoproteinę (a) oraz spadku stężenia apoAI w osoczu. Dodatkowo kwasy izomerii trans podwyższają stężenie apoB we krwi, zwłaszcza w porównaniu z wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, ale też w porównaniu z nasyconymi kwasami tłuszczowymi. Izomery trans zwiększają także stężenie triacylogliceroli we krwi. Trans-kwasy tłuszczowe mają wpływ nie tylko na stężenie poszczególnych frakcji lipidów, ale również na wielkość cząsteczek LDL. Zauważono, że u osób spożywających przez 35 dni produkty wzbogacone w trans-kwasy tłuszczowe stężenie lipoprotein LDL spadła z czasem, gdy osoby te otrzymywały dietę ubogą w TFA.

Zbyt wysokie spożycie trans-kwasów tłuszczowych prowadzi do utraty integralności błon komórkowych. Kwasy izomerów trans (TFA) są szybciej wbudowywane w fosfolipidy błonowe niż izomery cis. Obecność TFA w fosfolipidach zmniejsza elastyczność i płynność błon komórkowych, co może prowadzić do zmian funkcjonowania białek przezbłonowych (receptorów, transporterów, kanałów jonowych) i całych komórek organizmu. Sprawność funkcjonowania błon pogarsza się proporcjonalnie do wzrostu stężenia sztucznych TFA. Jest to niebezpieczne zwłaszcza dla wewnętrznej warstwy naczyń krwionośnych, która m.in. chroni je przed zakrzepicą poprzez regulację ilości krwi. Dysfunkcja tej tkanki sprzyja rozwojowi pierwszego stadium miażdżycy.

Spożywanie izomerów trans (TFA) powoduje również wzrost choroby niedokrwiennej serca. Wieloletnie badania przeprowadzone na grupie pielęgniarek w USA w latach 1980-2000 pokazują, że zwiększone spożycie TFA (średnio do 2,8% energii z TFA) wpływa na wzrost ryzyka choroby wieńcowej. Podobnie w wyniku 10-letnich badań "Zutphen Elderly Study" przeprowadzonych w Holandii wśród mieszkańców Zutphen (mężczyzn w wieku 64-84 lat) dowiedziono, że wzrost dziennego spożycia TFA o 2% energii zwiększa ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia o 28%. Szkodliwy wpływ wywierały zarówno trans-kwasy tłuszczowe pochodzące z mleka i mięsa przeżuwaczy jak i te pochodzące z przemysłowego utwardzania tłuszczów roślinnych i rybich. Badania również pokazują, że ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca związane ze spożywaniem trans-kwasów tłuszczowych jest o wiele wyższe niż związane ze spożywaniem innych kwasów tłuszczowych.