mobi facebook

Woda

Woda jest niezbędnym składnikiem do podtrzymania życia. Człowiek bez niej umiera w ciągu kilku dni. Jednak nie tylko sama woda jest dla nas ważna, ale również składniki mineralne w niej zawarte.

Rola wody w organizmie

water drop

Podobnie jak większość powierzchni Ziemi zajmują oceany i morza wypełnione przez wodę, tak samo większość organizmów roślin jak i zwierząt stanowi woda. W niektórych roślinach morskich może stanowić 95% ich masy. Średnio organizm dorosłego człowieka zawiera 50-70% wody. Podstawowym czynnikiem, od którego zależy jej zawartość jest obecność tkanki tłuszczowej. Tkanka ta zawiera tylko 10% wody, natomiast kości 25%. Prócz budowy na uwodnienie organizmu ma wpływ płeć i wiek. Kobiety mają mniejszą zawartość wody niż mężczyźni. Z wiekiem zawartość wody w organizmie się zmniejsza. Noworodek zawiera jej 75%, a u osób starszych może jej być nawet poniżej 50%. Znajduje się ona wewnątrz komórek oraz w przestworach międzykomórkowych. Człowiek bez jedzenia może przeżyć znaczną ilość czasu, jednak bez wody (wszystko w zależności od warunków zewnętrznych) jest w stanie przeżyć 3-5 dni.

Woda z racji bycia uniwersalnym rozpuszczalnikiem jest naszym wewnętrznym środowiskiem reakcji chemicznych przebiegających w komórkach i przestrzeni międzykomórkowej. Jest odpowiedzialna za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia osmotycznego w krwi i narządach. Bierze również udział w procesie trawienia, umożliwiając rozpad na prostsze cząsteczki chemiczne, transportuje poprzez krew składniki pokarmowe, tlen do komórek ciała, oraz odprowadza z nich produkty przemiany materii jak: dwutlenek węgla czy mocznik.

Zapotrzebowanie na wodę

Zapotrzebowanie na wodę jest różne w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej, czy temperatury otoczenia. Woda to nie tylko płyny, które spożywamy w ciągu dnia, ale również zupy, warzywa czy owoce. Bieżące uzupełnianie wody jest szczególnie ważne dla niemowląt, małych dzieci oraz osób starszych. Organizm nie ma możliwości jej gromadzenia, dlatego musi być ona ciągle uzupełniana do prowadzenia procesów fizjologicznych. Przyjmuje się, że minimalna ilość wody jaką należy przyjąć w ciągu doby to 1000 ml. Wytyczne, jakimi należy się kierować, jeśli chodzi o spożycie wody, gdy nie zachodzi jej utrata w wyniku znacznego wysiłku lub wyższej temperatury otoczenia, wynoszą 1000 ml na 1000 kcal przyjętego pożywienia dla osób dorosłych. Daje to średnio około 2,5 - 3,5 l wody dziennie. Niemowlęta oraz małe dzieci mają większe zapotrzebowanie na wodę. Pod wpływem aktywności fizycznej oraz wyższej temperatury i zmniejszonej wilgotności powietrza oraz na dużych wysokościach, również zwiększa się zapotrzebowanie na wodę, ze względu na jej straty w ustroju. Muszą one być jak najszybciej uzupełnione wraz z odpowiednia ilością elektrolitów.

Co zawiera woda

waterglass

Oprócz samej wody, która jest niezbędna dla wszelkiego życia ważne jest, co ta woda w sobie zawiera czyli zawartość związków mineralnych. Spożywanie czystej wody bez rozpuszczonych w niej pierwiastków niesie dla naszego zdrowia bardzo opłakane skutki. Podstawowymi kationami zawartymi w wodzie są: wapń i magnez, w późniejszej kolejności sód oraz potas. Pozostałe mikroelementy obecne w wodzie to żelazo, mangan, miedź, cynk. Głównym anionem obecnym w wodzie nadającym związkom rozpuszczalność jest wodorowęglan, pozostałe to siarczany (V), azotany (V), fluorki, jodki oraz bromki.

Dotychczasowe badania naukowe wykazują, ze picie wody bogatej w kationy wapnia i magnezu ma pozytywny wpływ na nasze zdrowie, zmniejszając zachorowalność na choroby serca. Potwierdzają to obserwacje ludzi mieszkających na terenie Kaukazu, gdzie woda jest twarda i zachorowalność na choroby serca jest mniejsza, w przeciwieństwie do Finów, gdzie woda jest miękka i zachorowalność na choroby serca jest większa. W większości miast w Polsce woda jest średnio-twarda lub twarda.

Spożywanie wody o niskiej mineralizacji lub wręcz destylowanej niesie daleko idące niekorzystne skutki dla naszego organizmu. W wyniku gradientu stężeń woda mniej zmineralizaowana "wyciąga" pierwiastki z naszego ciała, które są z niego usuwane poprzez nerki. W dłuższej perspektywie czasu nasze ciało zostaje wyjaławiane z makro oraz mikroelementów, co przejawia się kłopotami zdrowotnymi. Aby zapobiec temu zjawisku najlepiej spożywać wodę o dużej mineralizacji -1,5 -2 g/l , co zapobiega demineralizacji organizmu.

Nie należy stosować żadnych filtrów na wodę z kranu, czy filtrów dzbanowych, gdyż pozbawiają one wapnia i magnezu, cennych pierwiastków dla naszego zdrowia. Jeśli ktoś chce się dowiedzieć o stan czystości wody w jego kranie może skontaktować się z wodociągami w danym mieście lub z sanepidem.

Niedobór i nadmiar wody

W wyniku zmniejszenia dostarczania wody powstają różnego rodzaju zaburzenia w działaniu organizmu. Następuje przemieszczenie wody z komórek do przestrzeni międzykomórkowej w celu wyrównania stężeń. Utrata wody w wysokości 20% prowadzi do śmierci. Do poważnych konsekwencji zdrowotnych, do których może prowadzić odwodnienie zalicza się: bóle i zawroty głowy, zaburzenia mowy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia elektrolitowe, mogące prowadzić do zaburzeń rytmu serca i przewodzenia, zaburzenia wydalania moczu, niewydolność nerek, hipotonię, zmiany ciśnienia krwi, zaparcia, spadek masy ciała, upośledzenie wydzielania śliny, suchość skóry i śluzówek, która może prowadzić do zakażeń, zaburzenia działania leków związanego z ich metabolizmem i wydalaniem. Na niedobory wody ustroju szczególne narażone są dzieci oraz osoby starsze.

Może to się wydać kuriozalne, ale spożycie w małej ilości czasu dużej objętości wody może doprowadzić do zgonu. Przyjmuje się że dawka śmiertelna wynosi około 100 ml na kilogram masy ciała u osób z prawidłowym BMI. Dużej ilości wody nie można od razu z organizmu wydalić poprzez nerki, podczas wchłaniania musi się gdzieś zgromadzić. W wyniku tego następuje opuchnięcie narządów wewnętrznych, również mózgu. Stan opuchnięcia mózgu jest niebezpieczny dla naszego życia.

Podział wód

Wody można podzielić ze względu na ogólną zawartość składników mineralnych:

- nisko-zmineralizowane - zawierają mniej niż 500 mg/1 składników mineralnych

- średnio-zmineralizowane - zawierają od 500-1500 mg/1 składników mineralnych

- wysoko-zmineralizowane - zawierają ponad 1500 mg/1 składników mineralnych

Wody mineralne są to wody o zawartości składników mineralnych powyżej 1500 mg/l. Wodę taką dobrze jest spożywać w lecie gdy mamy doczynienia z wysokimi temperaturami w czasie dnia. Pozwala to uzupełnić stratę elektrolitów traconych z potem. Wody stołowe mają mineralizację około 500 mg/l. Podobna mineralizacja jest w wodzie wodociągowej.

Innym sposobem podziału wody jest jej twardość. Oznacza ona zawartość kationów przede wszystkim wapnia i magnezu, a w mniejszym stopniu żelaza i manganu. Wyrażana jest w stopniach niemieckich oN. 1 stopień niemiecki odpowiada 10 mg CaO w litrze wody.

Woda bardzo miękka - poniżej 5,6 oN
Woda miękka - 5,6 - 11,2 oN
Woda średnio-twarda - 11,2 - 19,6 oN
Woda twarda - 19,6 - 30,8 oN
Woda bardzo twarda - powyżej 30,8 oN


Literatura

1. Gawęcki . 2012 Żywienie człowieka- podstawy nauki o żywieniu. PWN. 255-262.
2. Jarosza M. 2010. Praktyczny podręcznik dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia. Warszawa., 62-66.
3. Jarosza M. 2012. Normy żywienia dla populacji polskiej- nowelizacja. Instytut żywienia i żywności.143-146.
4. Pieniak M. 07. 2013r. Twarda woda służy zdrowiu. Nr 26.

Źródła internetowe

1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Twardo%C5%9B%C4%87_wody
2. http://dietacwiczeniaodchudzanie.epicentrumzdrowia.pl/blog-dieta-cwiczenia-odchudzanie/25-raport-na-temat-wod-
butelkowanych?showall=1
3. http://wsse.krakow.pl/strona2/index.php/dzial-laboratoryjny/dzialania/nadzor-sanitarny/85-woda/55-wplyw-twardosci
-wody-na-zdrowie-czlowieka
4. http://prostozkranu.krakow.pl/substancje-mineralne/

Zdjęcia

1. http://blog.njoyvision.com/wp-content/uploads/2015/07/Water_drop_impact_on_a_water-surface.jpg
2. http://www.stl.unitedway.org/wp-content/uploads/2013/09/glass-of-water.jpg